HELP! Ik ben een controlefreak

Slaat jouw humeur van het ene op het andere moment totaal om? Heb jij last van intense positieve en negatieve emoties die vrij snel achter elkaar optreden? Dan kun je last van stemmingswisselingen hebben; mood swings, die jou enorm van je stuk kunnen brengen. Je kunt zomaar spontaan in huilen uitbarsten of een woede-uitbarsting krijgen om niets.

 

 

Stemmingswisselingen: ziekte of symptoom?

 

 

 

Stemmingswisselingen zijn een symptoom van een medisch probleem en geen ziekte op zich. Oorzaak van mood swings zijn bijvoorbeeld onze hormoonhuishouding. Zowel vrouwen als mannen krijgen hiermee te maken vanaf hun 40ste levensjaar.

 

Stemmingswisselingen zijn echter ook een van de symptomen van een (naderende) burn-out. In Nederland ondervind in 2013 60% van de werknemers regelmatig of zeer vaak werkgerelateerde stress (Volksgezondheid en Zorg). Heb jij stressklachten, dan heb je ongetwijfeld al kennis gemaakt met schommelende stemmingen.

 

Lees verder

 

Het verschil tussen stemmingswisselingen en normale emoties

 

 

Normale, gezonde positieve én negatieve emoties duren gemiddeld slechts 90 seconden. Na 1,5 minuut zakt deze emotie dus weer af. Blijft deze emotie langer aanhouden, dan wordt deze ‘ongezond’ genoemd. Worden ze daarnaast heftiger dan jij van jezelf gewend bent en komen ze vaak voor, dan spreken we van een stemmingswisseling.

 

Emotionele instabiliteit is één van de alarmsignalen van een burn-out. Een burn-out raakt vaak mensen die juist stabiel overkomen en als een rots in de branding lijken te functioneren. Herkenbaar? Vaak word je door je eigen sterk positieve of negatieve stemming overspoelt en herken jij jezelf even niet meer. Dat geldt ook voor jouw omgeving: het kan heel verwarrend en vervelend zijn voor de mensen om jou heen om jou bijvoorbeeld ineens te zien ontploffen.

 

Stemmingswisselingen man: de penopauze versus stress

 

Ja, de heren krijgen ook te maken met de hormonale overgang. Deze wordt veroorzaakt door de daling van de testosteron productie. De symptomen komen redelijk overeen met die van vrouwen: opvliegers en zweetaanvallen, een lager libido, depressieve klachten, lusteloosheid, vermoeidheid en … stemmingswisselingen. Omdat de klachten zich wat subtieler voordoen, vallen ze minder op.

 

De hormonenverandering van mannen begint vanaf 40 jaar. Ben je jonger of heb je andere symptomen die niet passen bij een penopauze, dan is er hoogstwaarschijnlijk sprake van stress. Stress is een sluipmoordenaar. Ben je niet in staat je stresslevel te verlagen, dan loop je kans op een burn-out.

 

Stemmingswisselingen vrouw

 

 

Op een of andere manier denkt men dat vrouwen vaker te kampen hebben met mood swings. Dat komt hoofdzakelijk omdat de overgang, de pil of een zwangerschap al snel de schuld hiervan krijgen. Het hormonenstelsel van vrouwen zit inderdaad ingewikkeld in elkaar. Door de cyclus bijvoorbeeld kunnen hormonen uit balans raken.

 

Tijdens de overgang daalt zowel de productie van oestrogeen als progesteron, waardoor er naast stemmingswisselingen ook klachten als gewichtstoename, opvliegers, vermoeidheid en onder andere verlies van libido ontstaan. Heb jij geen andere burn-out of stress gerelateerde klachten, dan kan je hormoonhuishouding een reële oorzaak zijn.

 

Stemmingswisselingen bij een depressie

 

 

Mensen met een depressie, zie ook ervaren vooral dieptepunten en geen of nauwelijks hoogtepunten. Zij voelen zich vooral hopeloos, rusteloos en leeg. Ze voelen zich minder waard dan een ander, hebben een sombere blik op de toekomst en houden zich onder andere bezig met de dood.


De moodswings bij mensen die depressief zijn, slaan dan ook vaak uit naar de negatieve emoties. Meestal voelen ze zich ’s morgens het slechtst en wordt hun stemming in de loop van de dag wat beter.
Herken jij jezelf in deze korte omschrijving, dan adviseren we je je huisarts te bezoeken. Hij of zij kan samen met jou kijken naar de oorzaak van jouw depressie en een behandeltraject met jou afspreken.

 

Waarom HSP’ers gevoeliger zijn voor stemmingswisselingen

 

 

Een hsp’er is een hooggevoelig of hoogsensitief persoon. HSP is geen aandoening, maar een natuurlijke eigenschap: het karakter waar je mee wordt geboren. Een Hsp’er heeft een reeks aan kenmerken die hem of haar typeert.

 

Enkele bekende kenmerken zijn:

  • heeft oog voor kleine details (maar ook oor, tast, smaak, reuk)
  • is scherpzinnig maar ook fijnzinnig of fijngevoelig qua waarneming
  • is teder
  • constateert soms de kleinste oneffenheid of onjuistheid voelt stemmingen en sferen feilloos aan
  • is creatief en hebben diepgang
  • goed ontwikkelde intuïtie
  • sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel
  • empathisch en groot inlevingsvermogen.

 

Omdat hsp’ers erg gevoelig zijn voor prikkels, kunnen ze negatieve stemmingen van mensen of situaties onbewust overnemen. Hierdoor ervaren ze sneller stemmingswisselingen. Volgens dr. Elaine Aron heeft 1 op de 5 mensen de kenmerken van hsp.

 

Ook angst veroorzaakt wisseling van stemming

 

Angst is een basis-emotie: we komen allemaal op de wereld met een gezond portie angst. Deze emotie zorgt ervoor dat we in gevaarlijke of dreigende situaties automatisch overgaan op ons overlevingsinstinct.
Angst wordt een gevaar als we er regelmatig mee te maken krijgen en we alle energie nodig hebben om ertegen te vechten. Maar liefst 1 op de 5 Nederlanders heeft daarmee te maken. Zij schieten in de stress van een scala aan zaken die hun angst aanjagen. Dat heeft natuurlijk grote invloed op de stemming. Langdurige en frequente angstaanvallen kunnen gepaard gaan met paniekaanvallen, die mensen letterlijk laten verstarren. Zelfs de natuurlijke vecht- of vluchtreactie blijft dan uit.

 

Stemmingswisselingen en traumatische ervaringen

 

Een trauma ontstaat door een schokkende gebeurtenis. Dit kan zowel op emotioneel, lichamelijk als sociaal vlak zijn. Zo kan jij door een vreselijk verkeersongeluk, een brand of het overlijden van een dierbare, getraumatiseerd raken. Hetzelfde geldt voor verwaarlozing, menselijk leed of geweld. Een trauma veroorzaakt blijvend letsel. Je krijgt bijvoorbeeld moeite met de omgang met anderen, je verliest de controle over je gedrag en je bent overmatig gevoelig en kwetsbaar.


Wanneer je direct of indirect geconfronteerd of herinnerd wordt met jouw trauma, is het haast vanzelfsprekend dat jouw stemming zal veranderen. Deze stemmingswisselingen kunnen verschillend zijn: je kan je somber gaan voelen en je terugtrekken, maar ook juist heel druk en hyper worden.

 

Voldoende slapen verbetert jouw stemming!

 

Het gebeurd vaak dat mensen met stress en burn-out klachten ook slaapproblemen hebben. Dit heeft vaak te maken met onrust in jouw hoofd. De stresshormonen zorgen er namelijk voor dat jij extra adrenaline aanmaakt omdat jij je zorgen maakt of je vannacht eindelijk eens goed kan slapen, of je zorgen maakt om de dag van morgen. Hierdoor krijg je een verstoorde slaapcyclus en sta je de volgende dag nog vermoeider weer op. Natuurlijk is dat niet bevorderlijk voor jouw humeur. Bovendien worden de ups en downs van jouw stemming steeds heftiger.

 

Je kan natuurlijk naar slaapmedicatie grijpen, maar hiermee bestrijd je slechts één symptoom. Er is namelijk maar een effectieve remedie tegen slaapproblemen veroorzaakt door stress. De bron van je problemen aanpakken! Vind je het lastig de oorzaak van je stress naar boven te krijgen, zoek dan hulp. Helaas is stress inmiddels uitgegroeid tot volksziekte nummer 1, waardoor vele mensen dezelfde klachten hebben als jij. Een schrale troost.

 

Bye bye stemmingswisselingen, welkom gezonde stress

 

 

We spraken al eerder over ongezonde stress; de momenten dat jouw lichaam en geest extreem onder druk staan en je continu op de stand vechten of vluchten staat.
Gezonde stress is stress die onschadelijk is en je helpt goed te handelen in een noodsituatie.


Het is een kwestie van de juiste balans tussen overbelasting en onderbelasting. Als mens kom je het beste tot je recht als je tussen de 40% en de 70% van je kunnen handelt.
Bij positieve stress voel je je gelukkig, kan je moeiteloos hoog presteren, werk je efficiënt en heb je plezier in het leven.

 

Bron R. Meulenberg

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.